دی ماه هر سال یادآور یاد و خاطره مهندس مهدی بازرگان است.امسال به همت بنیاد شادروان بازرگان سیمناری علمی درباره آسیب شناسی اندیشه دینی در محل سالن کتابخانه حسینیه ارشاد برگزار گردید.دو روز سمینار فشرده با بهره وری خیلی بالا حاصل این تلاش بود.قصد داشتم تا گزارشی کامل از این همایش بنویسم ولی متاسفانه فرصتی پیش نیامد تا اکنون که قصد دارم گزارشی کوتاه از آخرین میزگرد این همایش ارائه کنم.آقای دکتر حاتم قادری آخرین سخنران این همایش بود.عنوان سخنرانی ایشان"سنجش سیر تکوینی آیات در باب آزادی"بود.به ادعای سخنران ایشان پروژه ای درباره قرآن را آغاز کرده تا آیات قرآن درباره آزادی را در بستر تاریخی مورد مداقه قرار دهد.چکیده استدلال ایشان این است که هر چه به سوی استقرار قدرت پیامبر پیش می رویم مشی ایشان سختگیرانه تر می شود و آیات از رواداری کمتری برخوردار می گردد.
دکتر قادری در چند سال اخیر سعی کرده تا با طرح برخی نکات در اجتماعات دانشجویی خود را روشنفکری سکولار و دگر اندیش نشان دهد و البته از سوی دانشجویان به خصوص اعضای دفتر تحکیم وحدت با استقبال مواجه شد.اما سخنان او بیشتر ترکیبی از مغالطه و فن بیان است تا اندیشه ای ناب و دقیق که قابلیت دفاع داشته باشد.دانشجویان که بیشتر بعد نوآورانه بودن برایشان مهم است و انتقادهای نهفته در آن، از این سنخ سخنان زود استقبال می کنند.هر چند که در نوآورانه بودن آن نیز تردید جدی وجود دارد چرا که قبلا همین سخنان را بسیاری از مستشرقان سالها پیش و به صورتی دقیق تر بیان کرده اند و فقط هنر قادری پیوند آن با مسائل روز است.
با طرح این مدعا از سوی ایشان میزگرد پایانی مراسم با حضور آقایان دکتر محمودی،دکتر آقاجری،دکتر قادری و استاد طهماسبی برگزار شد..نکته جالب ایراداتی بود که دکتر آقاجری و دکتر محمودی به ایشان گرفتند.دکتر محمودی با محتوای سخن ایشان کاری نداشت و فقط از لحاظ روش شناسی به ایشان ایراد وارد کرد و توضیح خواست که مبانی خود را در این مطالعه بیان کند.آقاجری نیز با تفکیک شان نبی و حاکم خواست که ایشان یک مورد بیاورد که پیامبر کسی را صرفا از موضع عقیدتی و ایمانی مورد هجوم قرار داده باشد. از طرف دیگر به لحاظ تاریخی نشان داد که این سخن حاتم قادری درست نیست و آیاتی مانند شورا در اواخر حیات پیامبر نازل شده است.قادری در دفاع از خود دائما می گفت من سیر کلی آیات را مد نظر دارم.ممکن است استثنائاتی باشد.بهر تقدیر قادری در این میزگرد مثل بحثهایی که درباره سکولاریسم درسیمای ج.ا.ا دارد نتوانست از اندیشه خود دفاع کند.گو اینکه فراموش کرده جمعی که در کنار او نشسته اند دانشجویان جوان دوره کارشناسی نیستند که فقط تایید کنند بلکه اساتیدی صاحب فن هستند که کوچکترین نکته ای را با ظرافت در می یابند.به همین دلیل بعضی وقتها چاشنی عصبانیت هم به سراغ استاد می آمد.یکی از دوستداران ایشان می گفت نمی تواند همه حرفش را بزند!!امنیت نیست.البته این بیشتر برای فرار از ناتوانی استاد در توجیه اندیشه هایش بود.کاش بچه های انجمن ها در برنامه های سخنرانی خود به خصوص موضوعات حساس افرادی با اندیشه های متفاوت را دعوت کنند تا کمکی به کشف یا نزدیکی بیشتر به حقیقت نمایند.این برای سخنران هم بهتر است چون با نقاط ضعف خود بیشتر آشنا می شود.
